Rehber · Güncelleme
Sigorta neden atar? Sebepleri ve evde yapılacak ilk kontroller
Kısa cevap
Sigorta, bağlı olduğu hattan kablonun taşıyabileceğinden fazla akım geçtiğinde kabloyu korumak için açar. En sık sebepler aynı hatta çok sayıda yüksek güçlü cihazın çalışması (aşırı yük), hatta ya da bir cihazda kısa devre, gevşek bağlantı ve yıpranmış sigortanın kendisidir. Sigorta yük binince bir süre sonra atıyorsa aşırı yük, kaldırır kaldırmaz atıyorsa kısa devre olasılığı yüksektir.
Ne zaman atıyor? İpucu burada
- Fırın, ısıtıcı ya da çamaşır makinesi çalışırken birkaç dakika sonra: aşırı yük
- Kaldırır kaldırmaz, anında: kısa devre
- Belirli bir cihazı takınca: o cihaz arızalı
- Yağmurda ya da banyo yaparken: nem. Bu durumda çoğu zaman sigorta değil kaçak akım rölesi atar
- Belirgin bir sebep yokken, ara ara: gevşek bağlantı ya da yıpranmış sigorta
Aşırı yük: en sık sebep
Konutlarda priz hatları genellikle 2,5 mm² kablo ve 16 A sigortayla korunur. 230 voltta 16 A yaklaşık 3.680 watt eder. 2.000 watt'lık bir ısıtıcı ile 2.200 watt'lık bir su ısıtıcısı aynı hatta aynı anda çalışınca toplam 4.200 watt'a çıkar ve sigorta bir süre sonra atar.
Çözüm, cihazları farklı hatlardaki prizlere dağıtmak ya da sürekli kullanılan yüksek güçlü cihaz için ayrı hat çektirmektir. Sigortayı büyütmek çözüm değildir: kablo ısınmaya devam eder ama artık korunmaz.
Kısa devre ve arızalı cihaz
Faz ve nötr iletkenleri doğrudan temas ederse çok yüksek akım oluşur ve sigorta anında açar. Ezilmiş bir uzatma kablosu, yanmış bir priz ya da içi arızalı bir cihaz buna yol açabilir.
Kontrol için o hattaki bütün cihazları prizden çekin ve sigortayı kaldırın. Kalkıyorsa cihazları tek tek takın; sigortayı attıran cihaz arızalıdır. Hiçbir cihaz takılı değilken de atıyorsa arıza tesisattadır ve elektrikçi gerekir.
Gevşek bağlantı ve yıpranmış sigorta
Sigortanın kendi vida bağlantısı gevşekse sigorta ısınır ve normal yükte de açabilir. Panoda kararma, eriyen plastik ya da yanık kokusu bunun işaretidir.
Yıllarca çok kez açıp kapanmış bir sigortanın mekanizması da zayıflar. Eski binalardaki vidalı (buşonlu) sigortalar ise bugünün yükleri için tasarlanmamıştır ve otomatik sigortayla değiştirilmelidir.
Sigorta değişimi →Sigorta mı attı, kaçak akım rölesi mi?
Evin yalnızca bir bölümü gittiyse inen şey bir sigortadır. Evin tamamı gittiyse ve üzerinde "T" ya da "Test" yazan düğmeli geniş cihaz düşmüşse kaçak akım rölesi atmıştır. Röle aşırı yükte değil, akımın bir kısmı toprağa ya da insana kaçtığında açar; sebepleri farklıdır.
Kaçak akım rölesi neden atar? →Ne zaman elektrikçi çağırmalı?
- Hiçbir cihaz takılı değilken sigorta atıyorsa
- Sigortada ya da panoda ısınma, kararma, yanık kokusu varsa
- Aynı sigorta günde birkaç kez atıyorsa
- Panoda hâlâ vidalı (buşonlu) sigortalar varsa